Ekspertyza chiropterologiczna przed remontem budynku – kiedy jest potrzebna i co pozwala wykryć?
Remont budynku, termomodernizacja, wymiana dachu, ocieplenie elewacji, prace przy stropodachu lub poddaszu często są postrzegane wyłącznie jako zagadnienie techniczne. Tymczasem wiele obiektów, zwłaszcza starszych, może być wykorzystywanych przez nietoperze jako miejsca schronienia, rozrodu, odpoczynku lub zimowania. Z tego powodu przed rozpoczęciem robót coraz większe znaczenie ma ekspertyza chiropterologiczna.
Nietoperze należą do zwierząt wyjątkowo silnie związanych z różnego rodzaju szczelinami, pustkami i trudno dostępnymi przestrzeniami w budynkach. Mogą wykorzystywać przestrzeń pod dachówką, otwory wentylacyjne, szczeliny przy obróbkach blacharskich, poddasza, wnętrza stropodachów, dylatacje i różnego typu zakamarki elewacji. Często ich obecność pozostaje niezauważona przez właściciela obiektu, projektanta czy wykonawcę. Brak widocznych zwierząt w ciągu dnia nie oznacza więc, że budynek nie pełni dla nich ważnej funkcji.
Ekspertyza chiropterologiczna ma na celu ustalenie, czy dany obiekt jest wykorzystywany przez nietoperze, w jaki sposób jest wykorzystywany i jakie konsekwencje dla tych zwierząt mogą mieć planowane prace. To właśnie na podstawie takiej oceny można określić, czy remont wymaga specjalnych rozwiązań, zmiany terminu robót, zastosowania działań minimalizujących albo objęcia prac nadzorem przyrodniczym.
Znaczenie tej ekspertyzy jest szczególnie duże przy termomodernizacjach, ponieważ uszczelnienie budynku i likwidacja szczelin mogą prowadzić do utraty kryjówek. Podobnie dzieje się w przypadku remontów dachów, elewacji, poddaszy i stropodachów. Czasem problem dotyczy także obiektów mostowych i innych budowli infrastrukturalnych. Bez wcześniejszego rozpoznania bardzo łatwo doprowadzić do sytuacji, w której schronienia nietoperzy zostaną zniszczone lub odcięte.
Dobrze wykonana ekspertyza chiropterologiczna nie ogranicza się do samego stwierdzenia obecności lub braku nietoperzy. Powinna również wskazywać, które elementy obiektu są istotne, jak duże jest ryzyko kolizji z planowanymi robotami i jakie działania pozwolą ograniczyć negatywne oddziaływanie. W praktyce może to oznaczać konieczność zachowania części szczelin, etapowania prac, zastosowania rozwiązań zastępczych albo prowadzenia robót pod nadzorem specjalisty.
Warto podkreślić, że ekspertyza chiropterologiczna jest korzystna nie tylko z punktu widzenia ochrony przyrody. Dla inwestora i wykonawcy to przede wszystkim sposób na uniknięcie problemów w trakcie realizacji prac. Wcześniejsze wykrycie obecności nietoperzy pozwala odpowiednio zaplanować remont, przygotować dokumentację i uniknąć sytuacji, w której konieczne będzie nagłe wstrzymanie robót albo wprowadzanie zmian na ostatnią chwilę.
Pracownia przyrodnicza Jakub Wyka oferuje ekspertyzy chiropterologiczne przed remontami budynków i innych obiektów, pomagając inwestorom bezpiecznie przejść przez etap przygotowania prac. To wsparcie szczególnie ważne dla wspólnot mieszkaniowych, samorządów, zarządców budynków, parafii, firm budowlanych i właścicieli obiektów, którzy chcą przeprowadzić remont w sposób odpowiedzialny i dobrze przygotowany.
Nietoperze często pozostają niewidoczne, ale ich obecność może mieć kluczowe znaczenie dla przebiegu inwestycji. Dlatego ekspertyza chiropterologiczna powinna być traktowana nie jako formalność, ale jako ważny element planowania robót budowlanych.